Omschrijving
De Orionfontein is de grote marmeren fontein op de Piazza del Duomo in Messina, halverwege de zestiende eeuw gebeeldhouwd door Giovanni Angelo Montorsoli, een medewerker van Michelangelo. Kunsthistoricus Bernard Berenson noemde haar “de mooiste fontein van het zestiende-eeuwse Europa”.
Ze heeft de vorm van een piramide van figuren en gestapelde schalen. Bovenaan staat Orion, de reus die volgens de mythe Messina stichtte, met aan zijn voeten zijn trouwe hond Sirius. Met de ene hand groet hij, met de andere leunt hij op het schild van de stad.
Onder hem rijden vier putti op dolfijnen die water in de schaal eronder spuiten. Naar beneden toe worden de schalen breder, gedragen door eerst vier najaden en dan vier tritons, tot aan het grote twaalfhoekige bekken dat de basis vormt.
Op de rand van het grote bekken zitten de vier rivieren, als mannenfiguren: de Nijl, de Tiber, de Ebro en de Camaro. De eerste drie staan voor Egypte, Rome en Spanje; de vierde is het beekje uit Messina dat de fontein voedt.
Tussen de rivieren vertellen acht reliëfs mythen over water uit de Metamorfosen van Ovidius. Rondom de basis maken vier kleinere bekkens en acht zeemonsters van zwarte steen het geheel af.
De fontein werd gemaakt om een openbaar werk te vieren: het eerste aquaduct van de stad, dat het water van de beken Camaro en Bordonaro naar Messina bracht. De Senaat zag het in 1547 voltooid en besloot datzelfde jaar het met een fontein te vieren.
Montorsoli kwam uit Florence met zijn leerling Martino Montanini, liet marmer uit Carrara komen en werkte met Domenico Vanello en veel plaatselijke beeldhouwers. Volgens Vasari was de fontein in korte tijd klaar: in 1553 was ze af.
Het ingewikkelde programma van figuren, tussen mythe en alchemistische symbolen, werd vrijwel zeker bedacht samen met de Messinese geleerde Francesco Maurolico. Hij schreef de Latijnse distichons onder de beelden van de rivieren; tegenwoordig is er ook een maankrater naar hem genoemd.
Het resultaat viel zo in de smaak dat de Senaat Montorsoli een tweede fontein liet maken: de Neptunusfontein, bij de haven. Onder de Corso Cavour loopt nog altijd de zestiende-eeuwse tunnel van het aquaduct, die vroeger het centrum met de omgeving van de Camaro verbond.
Niet missen
• Orion met de hond Sirius.
• De vier rivieren.
• De reliëfs met de Metamorfosen.
Wist je dat?
• Volgens de mythe had Orion drie vaders: Jupiter, Neptunus en Mercurius.
• De fontein stond tegenover de kerk San Lorenzo, door Montorsoli zelf verbouwd en bij de aardbeving van 1783 ingestort.
Ze heeft de vorm van een piramide van figuren en gestapelde schalen. Bovenaan staat Orion, de reus die volgens de mythe Messina stichtte, met aan zijn voeten zijn trouwe hond Sirius. Met de ene hand groet hij, met de andere leunt hij op het schild van de stad.
Onder hem rijden vier putti op dolfijnen die water in de schaal eronder spuiten. Naar beneden toe worden de schalen breder, gedragen door eerst vier najaden en dan vier tritons, tot aan het grote twaalfhoekige bekken dat de basis vormt.
Op de rand van het grote bekken zitten de vier rivieren, als mannenfiguren: de Nijl, de Tiber, de Ebro en de Camaro. De eerste drie staan voor Egypte, Rome en Spanje; de vierde is het beekje uit Messina dat de fontein voedt.
Tussen de rivieren vertellen acht reliëfs mythen over water uit de Metamorfosen van Ovidius. Rondom de basis maken vier kleinere bekkens en acht zeemonsters van zwarte steen het geheel af.
De fontein werd gemaakt om een openbaar werk te vieren: het eerste aquaduct van de stad, dat het water van de beken Camaro en Bordonaro naar Messina bracht. De Senaat zag het in 1547 voltooid en besloot datzelfde jaar het met een fontein te vieren.
Montorsoli kwam uit Florence met zijn leerling Martino Montanini, liet marmer uit Carrara komen en werkte met Domenico Vanello en veel plaatselijke beeldhouwers. Volgens Vasari was de fontein in korte tijd klaar: in 1553 was ze af.
Het ingewikkelde programma van figuren, tussen mythe en alchemistische symbolen, werd vrijwel zeker bedacht samen met de Messinese geleerde Francesco Maurolico. Hij schreef de Latijnse distichons onder de beelden van de rivieren; tegenwoordig is er ook een maankrater naar hem genoemd.
Het resultaat viel zo in de smaak dat de Senaat Montorsoli een tweede fontein liet maken: de Neptunusfontein, bij de haven. Onder de Corso Cavour loopt nog altijd de zestiende-eeuwse tunnel van het aquaduct, die vroeger het centrum met de omgeving van de Camaro verbond.
Niet missen
• Orion met de hond Sirius.
• De vier rivieren.
• De reliëfs met de Metamorfosen.
Wist je dat?
• Volgens de mythe had Orion drie vaders: Jupiter, Neptunus en Mercurius.
• De fontein stond tegenover de kerk San Lorenzo, door Montorsoli zelf verbouwd en bij de aardbeving van 1783 ingestort.