Dom van Messina

Dom van Messina

Piazza del Duomo, Piazza Duomo. (Open kaart)

Omschrijving

De Kathedraal van Messina is de hoofdkerk van de stad, gewijd aan Maria-Tenhemelopneming: een grote kerk van Normandische oorsprong, van steen en marmer in gekleurde banden, aan de Piazza del Duomo naast de klokkentoren met het astronomische uurwerk.

Wat je bezoekt is grotendeels een reconstructie. De aardbeving van 1908 verwoestte de kerk en in 1943 ging ze na een bombardement in vlammen op, maar beide keren werd ze herbouwd in haar middeleeuwse vormen, met getrouwe kopieën van beelden, marmer en mozaïeken.

De gevel en de apsissen zijn wat de brand van 1943 doorstond: onderaan banden van ingelegd veelkleurig marmer, bovenaan steen met een roosvenster en drie gotische ramen. Het middenportaal, van Antonio Baboccio da Piperno, dateert van omstreeks 1412 en heeft getordeerde zuiltjes en heiligenbeelden.

Binnen scheiden twee rijen van dertien zuilen de drie beuken; ze dragen spitsbogen en een beschilderd houten plafond. Langs de wanden loopt het Apostolato, twaalf altaren met de beelden van de apostelen, ontworpen door Giovanni Angelo Montorsoli, de maker van de Orionfontein op het plein.

De altaarbeelden zijn bijna allemaal van na de oorlog. De uitzondering is de Johannes de Doper van Antonello Gagini uit 1525: het enige beeld dat samen met zijn altaar de brand van 1943 overleefde.

Achter in de apsis, onder een baldakijn van verguld koper, hangt het beeld van de Madonna della Lettera, de patroonheilige van de stad, bedekt met een zilveren mantel. Erboven toont het mozaïek Christus op de troon tussen de aartsengelen, met de Maagd en de koningen Frederik III en Peter II.

In het transept staat het grafmonument van aartsbisschop Guidotto de Abbiate, in 1333 gebeeldhouwd door Goro di Gregorio uit Siena, met vier reliëfs uit het leven van Christus. Het orgel uit 1948 heeft vijf klavieren en zo'n 16.000 pijpen: het is het op één na grootste van Italië, na dat van de Dom van Milaan.

De Schatkamer, in een aanbouw aan de zijkant van de kerk, bewaart vooral zilverwerk van Messinese goudsmeden. Het kostbaarste stuk is de Manta d'oro uit 1668, het gewaad van gedreven goud dat op grote feestdagen het beeld van de Madonna bedekt en alleen het gezicht en de handen vrijlaat.

Om het te betalen legde de Senaat van Messina een belasting op aan wie aan de universiteit afstudeerde. Door de eeuwen heen voegden gelovigen van elke stand, van vorsten tot gewone mensen, er als ex voto diamanten, robijnen en saffieren aan toe.

De klokkentoren, 67 meter hoog, werd na 1908 herbouwd naar het ontwerp van de oude. Hij herbergt een enorm astronomisch uurwerk, in 1933 gebouwd door de firma Ungerer uit Straatsburg en een van de grootste en ingewikkeldste ter wereld.

Om twaalf uur 's middags doet de hele toren mee aan het schouwspel. Een leeuw van verguld brons zwaait met de vlag van Messina en brult, een haan klapt met zijn vleugels en kraait, en de heldinnen Dina en Clarenza slaan de kwartieren op de klokken.

Lager trekken zes gezanten voorbij en buigen voor de Madonna della Lettera, die hen zegent. De haan staat voor de Anjous, die de Messinezen versloegen en verdreven tijdens de oorlog van de Siciliaanse Vespers in 1282.

Niet missen
• Het middenportaal.
• De Johannes de Doper van Antonello Gagini.
• De Manta d'oro in de Schatkamer.
• Het astronomische uurwerk om twaalf uur.

Wist je dat?
• In 1254 brandde de kathedraal af tijdens de begrafenis van koning Koenraad.
• Tot 1678 bewaarde de voet van de klokkentoren de perkamenten van het stadsarchief, die na de opstand tegen de Spanjaarden in het Escorial in Spanje belandden.
• In het uurwerk trekken elk kwartier de vier levensfasen voorbij aan een skelet met een zeis.