Kasteel van San Salvatore - Madonna della Lettera

Kasteel van San Salvatore - Madonna della Lettera

Via San Raineri. (Open kaart)

Omschrijving

Het Forte del Santissimo Salvatore met de stele van de Madonna della Lettera sluit de ingang van de haven van Messina af, op de punt van het schiereiland San Raineri, de “sikkel” die de haven omarmt. De vergulde Madonna boven op de zuil is een van de symbolen van de stad.

Wie per schip in Messina aankomt, ziet haar precies bij de haveningang. De stele is een achthoekige zuil die naar boven toe smaller wordt en van het wateroppervlak tot aan de sterrenkroon van de Maagd zo'n 60 meter hoog is.

Bovenaan staat op een bol van ruim tweeënhalve meter het Mariabeeld van verguld brons, 7 meter hoog. Met de rechterhand zegent ze, met de linker houdt ze de brief vast die ze volgens de overlevering aan de Messinezen stuurde.

Aan de voet loopt over de ronde muur van het bastion in enorme letters de Latijnse zin uit de brief: VOS ET IPSAM CIVITATEM BENEDICIMUS, “wij zegenen u en uw stad”. 's Nachts verlichten lampen op het kapiteel het beeld.

Het fort onder de stele is een zestiende-eeuwse vesting, laag en langgerekt, die de vorm van het schiereiland volgt. Op het uiteinde ligt een halfrond bastion, het “forte Campana”, de kern van het eerste ontwerp: daarop staat de stele. Het fort is een basis van de Italiaanse marine: de stele bewonder je van buitenaf.

Karel V en zijn onderkoning Ferrante Gonzaga lieten het bouwen na het bezoek van de keizer aan Messina in 1535, als deel van een verdedigingsstelsel rond de hele stad. Het ontwerp kwam van de militaire architecten Pietro Antonio Tomasello en Antonio Ferramolino.

De naam komt van het oude klooster van de Santissimo Salvatore, dat precies hier stond. Om de haveningang te versterken liet Karel V het afbreken en herbouwen in de wijk waar nu het Museo Regionale staat. Binnen het fort is de voet van de middeleeuwse toren van Sant'Anna bewaard.

De vesting wisselde meerdere keren van eigenaar. Opstandige Messinezen namen haar in tijdens de opstand tegen de Spanjaarden van 1674; in 1848 beschoot het Bourbonse leger er de rebelse stad vandaan; in 1861 werd ze veroverd door de troepen van Garibaldi.

De stele werd in 1934 opgericht op initiatief van aartsbisschop Angelo Paino, dezelfde die de kathedraal na de aardbeving van 1908 had laten herrijzen. Het ontwerp is van Francesco Barbaro, het beeld van beeldhouwer Tore Edmondo Calabrò.

De inhuldiging op 12 augustus 1934 haalde zelfs The Times in Londen. Paus Pius XI zegende de stele vanuit Castel Gandolfo en schakelde op afstand de verlichting in, dankzij een radio-installatie van Guglielmo Marconi.

Na schade door de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog werd ze snel gerestaureerd. In 1947 herhaalde Pius XII dezelfde ceremonie via de radio om het einde van de werkzaamheden te vieren.

Niet missen
• Het beeld van de Madonna della Lettera.
• Het opschrift VOS ET IPSAM CIVITATEM BENEDICIMUS.
• Het forte Campana.

Wist je dat?
• Een kristallen kopie van de stele werd aan Pius XI geschonken; zijn opvolger gaf haar terug aan Messina.
• Het beeld werd in 1954 gekroond, op de verjaardag van het vertrek uit Messina van de christelijke vloot op weg naar Lepanto.